De gemeente Westland is van plan een last onder bestuursdwang op te leggen aan een kweker in ‘s-Gravenzande die al sinds 2017 illegale woonunits voor arbeidsmigranten op zijn gronden heeft staan. Dit betekent dat hij de woonunits binnen vier weken moet verwijderen. Doet hij dat niet, dan haalt de gemeente de woonunits weg, op kosten van de kweker.
De gemeente verleende de amarylliskweker in 2012 een omgevingsvergunning voor het tijdelijk (maximaal vijf jaar) plaatsen van woonunits voor de huisvesting van arbeidsmigranten op vier percelen in ’s-Gravenzande. In 2017 verviel de tijdelijke omgevingsvergunning.
De ondernemer verzocht de gemeente om verlenging, maar die wees dit af omdat de woonunits volgens de gemeente niet bijdragen aan een goed woon- en leefklimaat voor de bewoners ervan. De ondernemer werd door middel van een last onder dwangsom verplicht de woonunits te verwijderen. Hij procedeerde tegen dit besluit tot en met de Raad van State. Die stelde de gemeente in 2021 in het gelijk.
Last onder bestuursdwang
Ondanks de dreiging van dwangsommen haalde de kweker op drie percelen aan de Monsterseweg en de Bloemenlaan de woonunits niet weg. Ook niet nadat de dwangsommen daadwerkelijk betaald moesten worden. Op een vierde perceel – Van Berckenrodelaan – verwijderde de kweker de woonunit wel. De gemeente legde de kweker in 2024 opnieuw lasten onder dwangsom op. De afgelopen vier jaar ging het om totaal €200.000,- aan dwangsommen. Volgens de gemeente heeft de kweker deze bedragen niet betaald. Over de dwangsommen loopt nog een rechtszaak tussen de kweker en de gemeente. Omdat drie van de vier woonunits nog niet zijn weggehaald, gaat het college van burgemeesters en wethouders nu over tot een zwaardere maatregel: het opleggen van een last onder bestuursdwang.
De opgelegde last onder bestuursdwang heeft betrekking op de drie percelen waar in totaal 54 mensen kunnen wonen. De gemeente inventariseert of, en zo ja voor hoeveel arbeidsmigranten, er alternatieve huisvesting gevonden moet worden. De kweker zal zelf andere woonruimte moeten vinden voor de werknemers.
Naast de illegaal geplaatste woonunits overtrad de ondernemer ook verschillende arbeidswetten. De Nederlandse Arbeidsinspectie legde daarvoor in augustus voor een totaalbedrag van ruim € 450.000 aan boetes op. De overtredingen kwamen eind 2023 aan het licht na een gezamenlijke controle van de gemeente Westland, de Nederlandse Arbeidsinspectie en de Belastingdienst. Het jaar daarvoor constateerde de gemeente Westland, brandweer en Omgevingsdienst Haaglanden al diverse overtredingen op het gebied van huisvesting. De gemeente sloot toen een aantal panden vanwege zeer (brand)gevaarlijke situaties.
Stelselmatige ondermijning
Burgemeester Bouke Arends geeft aan dat de ondernemer stelselmatig het gezag van de overheid ondermijnt. „De woonunits zijn in strijd met het bestemmingsplan. Ze voldoen ook niet aan de regels die er zijn voor het huisvesten van arbeidsmigranten op eigen terrein, die zijn opgesteld om te kunnen waarborgen dat arbeidsmigranten op een menswaardige manier worden gehuisvest.”
De burgemeester benadrukt dat ook arbeidsmigranten recht hebben op eerlijke lonen en veilige woon- en werkomstandigheden. „Excessen zoals in deze casus mogen we daarom niet negeren. Die vragen om een stevige aanpak.” De gemeente zegt dat ze de afgelopen jaren veelvuldig met de kweker heeft gesproken, maar dat die de juridisch weg verkoos. Afgelopen maandag is er nog een uitgebreid gesprek geweest tussen de kweker en de gemeente. De gemeente verwacht dat de kweker er voor kiest zelf de units tijdig af te breken.
Gemeente Westland versoepelde in de afgelopen anderhalf jaar de regels voor het plaatsen van woonunits op het erf van tuinders. De gemeente ziet geen reden om op basis van deze versoepelingen de kweker in ‘s-Gravenzande toestemming te geven de woonunits te handhaven omdat het risico bestaat dat de kweker zich niet aan de regels houdt. De kweker krijgt van de gemeente ook geen toestemming om een zelfstandige woonruimte om te zetten in kamerbewoning. Ook acht de gemeente de kans groot dat de kwekers zich niet aan de regels houdt.
De kweker heeft nog op drie andere adressen in ‘s-Gravenzande, Monster en Naaldwijk woonunits geplaatst zonder omgevingsvergunning. De begunstigingstermijn op deze locaties loopt later af. De verwachting is dat de gemeente ook hier handelend gaat optreden. De gemeente legde op deze locaties ook dwangsommen op. Volgens de gemeente heeft de kweker (inclusief de bovengenoemde €200.000,-) totaal €300.000 aan dwangsommen gekregen.
