De Autoriteit Consument & Markt heeft Royal FloraHolland (RFH) gewaarschuwd om uitingen op haar website over het FSI-certificaat aan te passen. Het is niet toegestaan een certificaat als duurzaamheidskeurmerk te presenteren wanneer daarmee in feite slechts aan wettelijke minimumeisen wordt voldaan. De ACM start geen onderzoek naar de economische machtspositie van RFH. Een coöperatie mag eisen stellen aan haar leden. Een FSI-certificaat is volgens de ACM daarom niet zonder meer te kwalificeren als misbruik.
De ACM vindt het gebruik van het FSI-certificaat door verkopers richting als duurzaamheidskeurmerk naar consumenten misleidend. Kleine kwekers hadden sinds februari 2025 diverse klachten over de verplichting van FSI-certificering door RFH bij de mededingingsautoriteit neergelegd.
De ACM vindt na een gesprek met de veiling dat de FSI-certificering zelf geen misleiding is door RFH. Op de veiling kopen alleen professionele partijen bloemen en planten in. Zij zouden zich ervan bewust moeten zijn dat de wettelijke teelteisen per land verschillen en dat kwekers FSI-certificering kunnen verkrijgen door enkel aan de lokale wettelijke eisen te voldoen.
Volgens de ACM is het echter niet toegestaan een certificaat als duurzaamheidskeurmerk te presenteren als kwekers daarmee slechts aan wettelijke minimumeisen voldoen, zoals in geval van FSI. Een duurzaamheidskeurmerk impliceert immers een bovenwettelijke inspanning of verbetering van duurzaamheid. En dat is bij FSI nadrukkelijk niet het geval, aldus de ACM in een brief aan RFH-ceo a.i. David van Mechelen.
Uitingen aanpassen
De ACM heeft RFH daarom gewaarschuwd. Bedrijven die wel rechtstreeks aan consumenten verkopen zouden de uitingen kunnen overnemen. RFH moet daarom uitingen over het FSI-certificaat op haar website en elders aanpassen en niet spreken over duurzaamheidscertificering. Het FSI-certificaat mag richting consumenten niet als duurzaamheidskeurmerk worden gepresenteerd. RFH heeft haar communicatie over het FSI-keurmerk op haar website aangepast.
Sinds februari 2025 heeft de ACM signalen ontvangen van kwekers met klachten over de verplichte FSI-certificering en de eisen daaraan verbonden. Deze klachten gaan allereerst over het verplichtende karakter van FSI-certificering. Telers zijn bevreesd dat de FSI-certificering kosten en administratieve lasten met zich mee brengt. Ze vrezen deze kosten niet te kunnen terugverdienen.
Daarnaast betwijfelen verschillende kwekers of FSI-certificering echt bijdraagt aan verduurzaming. Sommige telers stellen nu al te voldoen aan de eisen die aan het certificaat verbonden zijn. Certificering zou niet tot veranderingen leiden in hun manier van kweken.
Ongelijk speelveld
Een derde klacht gaat over de positie van buitenlandse telers. Voor telers uit derde landen wordt de FSI-score bepaald op basis van de wetgeving in het land van productie. In de praktijk betekent dit dat zij gebruik kunnen maken van bestrijdingsmiddelen die in Nederland verboden zijn. Desondanks kunnen zij eenzelfde FSI-score halen als Nederlandse telers. Dit wordt als een ongelijk speelveld ervaren.
Tot slot hebben telers kritiek geuit op de besluitvorming binnen RFH over de verplichte FSI-certificering en andere voor de telers belangrijke besluiten. Telers ervaren die besluitvorming als weinig transparant. Zo zou er onevenredig veel invloed zijn van grote buitenlandse, met name Afrikaanse, telers. Kleinere telers zouden niet vertegenwoordigd zijn in de directie, de raad van commissarissen of de ledenraad. Bovendien is voor veel telers onduidelijk op welke gronden de verplichtstelling van FSI is gebaseerd.
Een ander signaal hekelt de afrekenplicht die RFH haar leden oplegt. Leden mogen planten en bloemen buiten RFH om afzetten, maar de financiële afrekening hiervan dient wel via RFH te verlopen. Dit betekent dat leden geen gebruik kunnen maken van, mogelijk meer goedkope, diensten van derden voor de afzet van bloemen en planten buiten RFH om.
Geen onderzoek
De ACM start geen onderzoek naar het bestaan van een economische machtspositie van RFH. De autoriteit vindt het vaststellen van een machtspositie een complex en tijdrovend proces en de signalen van de kwekers niet evident als misbruik te kwalificeren.
Volgens de ACM kan RFH kan als coöperatie eisen stellen aan haar leden, bijvoorbeeld over de wijze waarop zij bloemen en planten aanleveren. Dergelijke eisen kunnen noodzakelijk zijn voor het goed functioneren van de coöperatie. Tegen die achtergrond is het stellen van voorwaarden aan de bedrijfsvoering of administratie van telers, zoals het vereisen van een FSI-certificaat, niet zonder meer te kwalificeren als misbruik. Het FSI-certificaat heeft als doel de mate van duurzaamheid van bloemen en planten op eenvormige wijze inzichtelijk te maken voor afnemers. Het feit dat de FSI-certificering geen nieuwe duurzaamheidseisen toevoegt aan reeds bestaande, doet daar volgens de ACM niet aan af.
Ook de afrekenplicht levert op voorhand geen evident misbruik op jegens telers, aldus de ACM. RFH is een coöperatie en kan alleen bestaan als leden de werkzaamheden van de coöperatie financieren. Als een substantieel aantal leden van RFH planten of bloemen buiten RFH om afzet en daar niet voor betaalt aan RFH, zou het bestaan van RFH in gevaar kunnen komen. De leden betalen geen lidmaatschapsgeld. Was dit wel het geval, dan zouden kleine telers mogelijk meer hebben moeten afdragen aan RFH dan nu het geval is.
Knelpunten aanpakken
Het feit dat de ACM een groot aantal signalen heeft ontvangen, vormt op zichzelf een aanwijzing dat er in de praktijk problemen worden ervaren. Tegen deze achtergrond vindt de ACM het voor alle betrokken partijen van belang dat op korte termijn een snelle en pragmatische oplossing wordt gevonden voor een aantal van de ervaren knelpunten. De ACM heeft met RFH afspraken gemaakt zodat een aantal van de gesignaleerde problemen aangepakt of verminderd worden.
De klachten van de kleine telers lijken veelal voort te vloeien uit het feit dat zij onvoldoende bij de besluitvorming van RFH zijn/worden betrokken. De ACM heeft met RFH besproken dat om onvrede en klachten te voorkomen, het van belang is helder richting (kleine) telers te communiceren en hen zo goed mogelijk bij de besluitvorming te betrekken. RFH heeft aangegeven dat kleine telers zeggenschap hebben volgens het afspiegelingsbeginsel. Daarnaast heeft RFH maatregelen genomen om kleine telers beter te consulteren en informeren.
De ACM stelt ten slotte dat RFH ten aanzien van de afrekenplicht aannemelijk heeft gemaakt dat dit een redelijke manier is voor telers om contributie te betalen. Diegenen die het meest buiten de veiling om handelen, betalen zo de meeste contributie. Omdat deze contributie feitelijk stijgt naarmate de omzet toeneemt, is het aannemelijk dat deze wijze van contributie-inning voor kleine telers voordelig is. Voor alle telers is contributie immers noodzakelijk voor het goed functioneren van de coöperatie en dat is in het belang is van alle leden.
Later alsnog onderzoek?
De ACM kan het handelen van RFH op een later moment alsnog verder onderzoeken, bijvoorbeeld naar aanleiding van nieuwe klachten. De ACM zal de ontwikkelingen binnen de sierteeltsector nauwlettend blijven volgen. Daarbij houdt zij toezicht op het goed werken van de markt en in het bijzonder op de wijze waarop duurzaamheidsclaims, certificeringen en keurmerken in de markt worden gepresenteerd richting consumenten.
