Een nieuw lelieperceel aan het Dooibroek in Sint-Michielsgestel leidt opnieuw tot discussie tussen omwonenden en teler Leo van de Westelaken, zo meldt het plaatselijke weekblad De Brug. Het actieve bewonerscollectief vreest gezondheidsrisico’s door het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen bij de teelt van lelies.
Deze discussie sleept al jaren voort en draait steeds om dezelfde vraag: hoe dicht mogen intensieve teelten plaatsvinden bij woningen en kwetsbare locaties? Het collectief krijgt ondersteuning van AARDige Buren, waarbij onder meer ParkinsonNL, Greenpeace en Urgenda zijn aangesloten. De omwonenden wijzen op zorgen die zij hebben over langdurige blootstelling aan een combinatie van middelen.
Volgens woordvoerder Janique Huijbregts, die zelf dicht bij een lelieperceel van 3 ha woont, bestaat nog veel onzekerheid over mogelijke effecten op volksgezondheid, natuur, bodem en waterkwaliteit. Ze verwijst naar lopende onderzoeken naar verbanden tussen bestrijdingsmiddelen en ziektes als Parkinson en ALS. Vervolgonderzoek van onder meer RIVM en Gezondheidsraad loopt nog. Resultaten worden op zijn vroegst in 2028 verwacht.
Geen volledig verbod
De discussie speelt al sinds 2024, toen bewoners een kort geding aanspanden tegen lelieteler Leo van de Westelaken. De voorzieningenrechter wees een volledig verbod af, maar stelde wel voorwaarden. De teler moest zich houden aan het spuitschema dat tijdens de zitting was overlegd. De teler moest omwonenden vooraf informeren over spuitmomenten. Ze konden dan ramen en deuren sluiten of tijdelijk binnenblijven. Volgens Huijbregts laat juist dat zien dat er iets wringt in de inrichting van het buitengebied.
90% biologische middelen
Van de Westelaken benadrukt dat de sector onder streng toezicht staat. Gewasbeschermingsmiddelen worden in Nederland en Europa uitgebreid beoordeeld door het Ctgb en Europese autoriteiten. Volgens de teler bestaat inmiddels circa 90% van zijn gewasbescherming uit biologische middelen en heeft hij uiteindelijk minder chemie gebruikt dan vooraf was ingeschat. Hij wijst er ook op dat vergelijkbare middelen worden toegepast in andere teelten, zoals prei. Volgens hem krijgt de lelieteelt daardoor disproportioneel veel kritiek.
Wachten op plan van aanpak
De discussie bereikte ook de gemeentepolitiek, want de gemeenteraad van Sint-Michielsgestel nam op 19 juni 2025 een motie aan waarin voorwaarden staan voor nieuwe bollenteelt, waaronder een bufferafstand van 250 meter tot woningen, scholen en Natura 2000-gebieden. Bewoners wachten nog op een concreet plan van aanpak. Ondertussen zijn begin april leliebollen geplant op een perceel van 8 à 9 hectare aan het Dooibroek. Van de Westerlaken blijft in gesprek met zijn buren. Als ze meer informatie willen, of zorgen en vragen hebben, mogen ze hem bellen.
