De Nederlandse bloemen- en plantenexport laat in het eerste kwartaal van 2026 een lichte krimp zien van 0,6%. De exportwaarde van bloemen kende een daling; planten noteerden een groei. Dit blijkt uit cijfers van Floridata. De internationale sierteelthandel staat onder druk door geopolitieke ontwikkelingen.
De exportwaarde van snijbloemen daalde met 3,5% naar €1,3 miljard, terwijl planten een groei van 5% lieten zien en uitkwamen op €748 miljoen. In totaal was de exportwaarde in het eerste kwartaal €2,61 miljard. Opvallend is dat het volume van snijbloemen met 1% steeg, en de omzet daalde. Dit wijst op druk op de inkoopprijzen. In januari leverden bloemen weinig geld op. Ook in februari waren de prijzen nog niet goed. In maart waren de prijzen voor bloemen wel goed.
Het exportvolume van planten groeide met 5%. Prijzen bleven stabiel. „De consument lijkt voorzichtiger te worden, mede door stijgende inflatie. Bloemen worden vaker als luxeproduct gezien, terwijl planten stabieler presteren,” verklaart Matthijs Mesken, directeur van VGB.
Wisselend beeld
Binnen Europa is het beeld wisselend. Duitsland noteerde een daling van 2%. Bloemen deden het minder goed dan vorig jaar. Planten noteerden een forse plus. Tegelijkertijd viel op dat de inflatie in Duitsland afgelopen maand het hoogste niveau bereikte sinds januari 2024.
Het Verenigd Koninkrijk liet een groei van 4% liet zien. Bloemen realiseerden een klein plusje; planten een forse plus. De exportwaarde op Frankrijk bleef nagenoeg gelijk (+0,1%). Bloemen noteerden in Frankrijk een min, planten een plus. Verder valt op dat Centraal-Europese landen sterke groeicijfers laten zien. De export naar de Verenigde Staten staat daarentegen onder druk.
Over het algemeen staat de internationale sierteelthandel onder druk door geopolitieke ontwikkelingen. De escalatie van spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran heeft geleid tot sterk stijgende transportkosten en verstoringen in logistieke ketens. Vooral de import van bloemen uit landen als Kenia, Ethiopië en Israël heeft hier last van. Dit geldt voor zowel de aanvoer naar de veiling in Nederland als de directe handel.
Mogelijke tekorten
Luchtvracht is duur en luchtvrachtcapaciteit beperkt. International Energy Agency (IAE) spreekt zich uit over mogelijke tekorten van vliegtuigbrandstof. International Air Transport Association (IATA) noemt die uitspraak zorgwekkend. „We schatten ook dat we tegen eind mei in Europa al annuleringen kunnen zien als gevolg van een gebrek aan vliegtuigbrandstof. Dit gebeurt in delen van Azië al. Naast het doen van alles wat mogelijk is om alternatieve aanvoerlijnen te garanderen, is het belangrijk dat de autoriteiten goed gecommuniceerde en gecoördineerde plannen hebben voor het geval rantsoenering noodzakelijk wordt, inclusief het vrijmaken van landingsrechten”, laat Willie Walsh, directeur-generaal van IATA weten.
Leveranciers van de retail gaan de dialoog aan met afnemers om de gestegen transportkosten vergoed te krijgen, vertelt Marcel Zandvliet van Dutch Flower Group. Hij noemt de bloemen- en plantenhandel behoorlijk uitdagend. Dat is vaker zo, maar nu is het heel complex. Er komt wel heel veel bij elkaar. „De vraag is ook of consumenten bloemen tegen hoge prijzen blijven kopen en of ze bruiloften vieren of feestjes uitstellen.”
Kunstmest
Ook heeft de situatie in het Midden-Oosten impact op de beschikbaarheid van grondstoffen zoals kunstmest. Dat kan gevolgen hebben voor toekomstige oogsten. Behalve het vervoer door de lucht en overzee wordt ook het wegvervoer flink geraakt. Dieselprijzen zijn hoog. Transport en Logistiek Nederland (TLN) vroeg het kabinet al om steun voor het beroepsvervoer. Daar lees je hier meer over. „De verstoringen raken de hele keten, van productie tot transport. Tegelijkertijd is het lastig om te voorspellen hoe lang deze situatie aanhoudt,” aldus Mesken.
De handel naar het Midden-Oosten wordt ook geraakt. Volgens Floridata heeft deze markt een waarde van €480 miljoen. Grootste markten zijn Verenigde Arabische Emiraten, Saudi-Arabië en Koeweit. Nederlandse exporteurs hebben zo’n 25% van deze markt in handen. De €120 miljoen aan bloemen die ze naar het Midden-Oosten exporteren is zo’n 3% van de totale exportwaarde. De invloed is met name vervelend voor bedrijven die gespecialiseerd zijn op het Midden-Oosten.
Het Midden-Oosten is sterk afhankelijk van directe import uit landen als Kenia, Ethiopië, Colombia en Ecuador. Verstoringen in die handelsstromen werken indirect door op de Europese markt. Ondanks de veerkracht en wendbaarheid van de sector blijven de vooruitzichten onzeker. Belangrijke verkoopmomenten, zoals Moederdag, bieden weliswaar lichtpuntjes, maar geven geen garantie op structureel herstel, aldus Mesken.
Marktaandeel retail
Volgens gegevens van Floridata blijkt dat afzet via de retail blijft groeien. Het marktaandeel van bouwcentra en supermarkten is 39,4% (+0,7%). Ook het aandeel van tuincentra neemt toe tot 14,3% (+1,7%). Dit gaat ten koste van de importerende groothandel. Het aandeel van bloemisten daalt al langere tijd en dat maakt de importerende groothandel minder belangrijk. Het sortiment van de retail is anders dan dat van de bloemist. Mesken: „De verschuiving naar afzet via de retail raakt dus de totale sierteeltketen. We doen er als consument aan mee.”
De aanhoudende mondiale ontwikkelingen en hun impact op de economische groei zorgen voor terughoudendheid en blijvende druk op de markt. Mesken: „De omstandigheden zijn uitdagend en de onzekerheid is groot. Hoewel consumenten bloemen en planten blijven waarderen, is het de vraag in hoeverre dit zich vertaalt in daadwerkelijk herstel, met name voor de bloemen. We hopen dat de markt zich in de loop van het jaar stabiliseert.”
Overigens volgt Matthijs Mesken de Colombiaan Augusto Solano van Asocolflores op als voorzitter van Union Fleurs, de vereniging voor de internationale bloemenhandel. Union Fleurs streeft naar een level playing field voor de sierteelthandel. Een belangrijk dossier is brexit.
