ABN AMRO gaat voor 2026 uit van een positieve liquiditeitsontwikkeling voor de sierteelt, ondanks de huidige onrust in het Midden-Oosten. De energiecrisis van 2022 heeft de sierteeltsector aangezet tot een professioneel energiemanagement waarmee ondanks hoge energieprijzen toch goede bedrijfsresultaten zijn te behalen.
De prijzen voor gas en energie waren de afgelopen maanden als gevolg van ruim aanbod dalende. Met de onrust in het Midden-Oosten komt aan deze trend een einde. Beschadiging van productiefaciliteiten, verstoring en blokkades van vaarroutes in de regio verstoren mondiale energiemarkten. De doorvoer via de nu geteisterde Straat van Hormuz maakt ongeveer een kwart uit van de totale wereldwijde handel in olie over zee en ongeveer een vijfde van de wereldwijde handel in LNG. Prijzen voor olie en gas stijgen, maar staan in de eerste dagen na het begin van de oorlog nog lang niet op het niveau van de energiecrisis van 2022.
Naast energieprijzen kunnen ook de kunstmestprijzen stijgen, omdat de regio een fors aandeel levert van de benodigde grondstoffen en de productie van kunstmest zeer energie-intensief is.
Professioneel energiemanagement
Energie is met 15 tot 25% een grote kostenpost van glastuinbouwbedrijven. Een interne enquête uit 2022 onder eigen glastuinbouw-klanten van ABN AMRO, naar aanleiding van de energiecrisis van destijds, laat zien dat bedrijven in de glastuinbouw actief bezig zijn met hun energiemanagement. Destijds gaf 71% van de ondervraagden aan goed inzicht te hebben in hun energiepositie en 55% van de bedrijven werd bijgestaan door een externe adviseur. Slechts 12% van de bedrijven gaf aan de afname van energie niet te hebben vastgelegd in langetermijncontracten. De overige bedrijven hebben over de jaren een mix aan gas- en energiecontracten afgesloten. Acute prijsschommelingen werken dus maar beperkt door in de bedrijfsresultaten.
Bovendien is binnen de bank de veronderstelling dat glastuinders naar aanleiding van de energiecrisis nog meer stappen hebben gezet. Zij hebben hun fossiele energieconsumptie sinds 2021 met 20% weten terug te dringen door te investeren in energiebesparende technieken en alternatieve energiebronnen. Daarbij hebben de bedrijven het energiemanagement nog verder geprofessionaliseerd.
Zelfs positieve gevolgen
De sector is zelfs zover dat hogere energieprijzen niet voor alle bedrijven negatief hoeven uit te pakken. Iets minder dan de helft van de bedrijven is immers ook energieproducent. Glastuinbouwbedrijven produceren energie via warmtekrachtkoppeling (wkk), waarbij met generatoren aardgas wordt omgezet in elektriciteit, warmte en CO2. Hiermee wordt ongeveer 12% van de Nederlandse vraag naar elektriciteit ingevuld en onbalans in het stroomnet voorkomen. Voor de covid-pandemie bedroegen energie-inkomsten gemiddeld 5% van het inkomen van glastuinbouwers. Tijdens de energiecrisis van 2022 steeg dit naar 19%, waarna het stabiliseerde rond de 12% in 2025.
Niet elk glastuinbouwbedrijf beschikt over een wkk-installatie, en de energievraag en -productie lopen tussen bedrijven fors uiteen, waardoor ook bedrijfsresultaten sterk kunnen verschillen.
