We weten allemaal dat klimaat hoog op de politieke agenda staat en in razend tempo bij iedereen de agenda binnenrolt. Bij klimaat heeft men het dan meestal over CO2-uitstoot of broeikasemissies. De meesten van ons hebben ook dagelijks onze menselijke emissies. Soms valt het mee, maar meestal zit er een luchtje aan. Dan is wellicht de eigen lucht nog wel te doen, vooral de lucht van je buurman kan gevoelens van ongemak veroorzaken.
Alle gekheid op een stokje, zo werkt het ook met CO2-emissies die op drie niveaus, (scopes, met een duur woord) worden berekend. Kort gezegd zien de scopes er als volgt uit:
• Scope 1. Emissies veroorzaakt door je eigen organisatie. Denk aan verwarming van je gebouwen en kassen, eigen transport en productieactiviteiten. Dit zijn veelal gas, brand- en koelvloeistoffen.
• Scope 2. Emissies die indirect door je bedrijf worden veroorzaakt. Bijvoorbeeld door inkoop van elektriciteit of ingehuurd transport.
• Scope 3. Emissies als gevolg van je bedrijfsactiviteiten. Denk aan afvalverwerking, verpakkingen, inkoop uitgangsmaterialen of veil- en verkoopkosten.
Scope 3-emissies zijn vaak lastig te beïnvloeden. Je komt dan op het bedrijfsproces van ingekochte diensten of producten die optellen bij jouw footprint. Voor de productie van bloemen of planten is gelukkig ongeveer 90% beïnvloedbaar door het tuinbouwbedrijf zelf. Daar kan je dus veel zelf aan doen. Ik noem dit maar je eigen lucht.
Dan komt het spannendste: hoe krijg ik de emissie van de ander in de keten naar beneden? Deze emissies tellen in de berekeningsmethodiek op bij de emissies van de productie van jouw mooie bloemen of planten. Ik verwacht dat voor het gemiddelde tuinbouwbedrijf de knop van de portemonnee handig werkt om leveranciers te bewegen hun emissies te verlagen. Daarom zijn bijvoorbeeld logistiek dienstverleners zo gretig om hun wagenpark te verduurzamen naar energiezuinige motoren. Dat werkt goed en draagt bij aan jouw verlaging van de scope-3 footprint. Nu denk je wellicht, draai aan de knop van 10% emissies van je dienstverleners en je bent er. Alvast geen luchtje van de buurman meer, alleen mijn eigen luchtje nog. En dat is nog te doen.
Alleen gaat dit niet op. De optelsom van scope 1, 2 en 3-emissies werkt ook zo voor vervolgschakels in jouw afzetketen, zoals de supermarkt. Bij supermarkten wordt maar 5% veroorzaakt door hun eigen gebouwen, auto’s en personeel in scope 1 en 2. Die emissie kan vlot neutraal gemaakt worden met zonnepanelen op het dak of andere slimme technieken. De overige 95% van hun footprint zijn de producten die langs de kassa gaan. Supermarkten hebben ongeveer 30.000 producten waar bloemen en planten er enkele van zijn. Verse land- en tuinbouwproducten uit de glastuinbouw hebben door het gasverbruik een hoge footprint en tellen daarmee fors door in de scope 3-klimaatimpact van de supermarkt. Voor de supermarkt is jouw klimaatwind pittig te luchten, zeg maar.
Daarmee is eigenlijk uitgelegd dat jouw emissies niet alleen bij jezelf doortellen, maar nog veel zwaarder bij de afnemer van je bloemen en planten. En deze afnemer heeft dezelfde knop als jij om de emissie te verlagen: de knop van de portemonnee. Gelukkig is het nu nog niet zover dat je uit het schap ligt, maar wel de hoogste tijd om er mee aan de slag te gaan. Dus als je partner zegt, heb je nu alweer een wind gelaten? Dan wordt het tijd om – in klimaattermen – de billen bij elkaar te gaan houden en snel aan de slag te gaan om al je emissies te verlagen.
