De gemeente Westerveld moet een nieuw besluit nemen over een handhavingsverzoek van Meten = Weten. Die uitspraak deed de rechtbank in Groningen op 30 maart. Meten = Weten diende samen met drie andere belangenorganisaties april 2025 een handhavingsverzoek in voor zestien percelen waar gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt in de teelt van onder andere lelies, tulpen, pioenrozen, aardappelen en suikerbieten.
De gemeente Westerveld wees eerder het handhavingsverzoek van de eisers af. Het bezwaar hierop en een kort geding van de eisers tot handhaving vorig jaar leverde niets op. De meervoudige kamer met drie rechters in Groningen zegt nu in de uitspraak dat de gemeente onvoldoende informatie heeft verzameld om een handhavingsverzoek van deze partijen goed te kunnen beoordelen.
Zorgplicht in Omgevingswet
De eisers beroepen zich erop dat de gemeente verantwoordelijk is voor de gezondheid van de inwoners op grond van de specifieke zorgplicht in de Omgevingswet (het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), artikel 2.11). Volgens de eisers zijn ‘gewasbeschermingsmiddelen ongezond en deugt de toelating ervan niet’. Daarom zou het gebruik van middelen op die percelen moeten worden verboden.
Opnieuw beoordelen
De rechters in Groningen zeggen in de uitspraak dat Westerveld onvoldoende informatie heeft verzameld om de situatie bij de percelen goed te beoordelen. Of er sprake is van een overtreding is van de zorgplicht, is daarom ook niet te zeggen, aldus de uitspraak.
Volgens de rechtbank had de gemeente bij het handhavingsverzoek onder andere kunnen uitzoeken welke middelen de telers gebruiken. Ook naar andere spuitgegevens, zoals met welke frequentie de middelen op de percelen worden gebruikt en met welke combinatie van middelen en de afstand van de percelen tot ‘kwetsbare objecten’ heeft de gemeente geen onderzoek gedaan.
Daarnaast is volgens de rechter door gemeente Westerveld niet inzichtelijk gemaakt of en wat het effect is van de cumulatie van gewasbeschermingsmiddelen van dicht bij elkaar gelegen percelen waarop die worden gebruikt bij sierteelt in de open lucht. Naar het oordeel van de rechtbank had de gemeente deze gegevens in de eerste plaats bij de telers kunnen opvragen. Allesomvattend zegt de rechter in de uitspraak daarom: “Het college moet een nieuw besluit nemen met inachtneming van deze uitspraak.”
Meten = Weten had de Groningse rechtbank ook nog gevraagd om met spoed het gebruik van de gewasbeschermingsmiddelen op de percelen te stoppen. De rechter doet dit niet, vanwege de ‘ingrijpende gevolgen’ voor de telers.
