Bloembollentelers zijn zich nog onvoldoende bewust van de hoeveelheid fosfaat die ze op hun land aanbrengen. Dat bemerkt Jasperien de Weert, beleidsadviseur waterkwaliteit van Hoogheemraadschap van Rijnland. De praktijkproef ‘Beperken fosfaatuitspoeling bollenteelt’ in de Bollenstreek in de Hogeveense Polder moet daar onder andere verandering in brengen.
In de proef die loopt van juni 2025 tot juni 2027, en dit jaar haar tweede jaar ingaat, wordt bij twee bloembollentelers op twee percelen in de Bollenstreek gekeken hoe ze op een andere manier kunnen bemesten zodat er minder fosfaat uitspoelt.
In de huidige situatie wordt er veel extra fosfaat op het land gebracht om er maar voor te zorgen dat de geestgrond goed is voor de teelt van gewassen. Dat geeft echter te veel uitspoeling van fosfaat vanuit de percelen naar het oppervlaktewater. „De uitspoeling is meer dan tien keer zo hoog dan eigenlijk goed is.”
Die hoge concentraties komen in de Leidse Vaart (Trekvaartsysteem) terecht dat een KRW-waterlichaam is en van daaruit naar de ‘Mooie Nel’, een meer nabij het recreatiegebied Spaarnwoude in de gemeenten Haarlem en Haarlemmermeer dat ook een KRW-waterlichaam is. Daar ziet het hoogheemraadschap grote problemen met algengroei, zoals blauwalg. „Dat komt door te hoge concentraties aan nutriënten waaronder fosfaat.”
Andere keuzes meststoffen en groenbemesting
Met de proef wordt gekeken hoe de telers op een andere manier kunnen bemesten zonder concessies te doen aan een goede productie maar wel het positieve effect van minder uitspoeling van fosfaat. Fosfaat wordt in de teelten vooral aangevoerd door het gebruik van organische meststoffen. Daarom wordt in de pilot gekeken hoe het organische stofgehalte van de grond op peil gehouden kan worden met minder aanvoer van fosfaat via die weg door andere keuzes te maken in meststoffen en groenbemesters.
Het eerste pilotjaar is achter de rug, vertelt De Weert. Er wordt in de pilot geëxperimenteerd met gft-compost, groencompost of geen compost. Ook wordt naar een alternatief van de groenbemester Japanse haver gezocht die nu veelal wordt gebruikt, zoals Soedangras afgewisseld met bladrammenas. Naar houtvezels aanbrengen kijkt men ook want die bevatten relatief weinig fosfor en veel organische stof. In juni worden de eerste resultaten verwacht van het eerste proefjaar.
Filmpje voor bewustwording
Omdat bloembollentelers zich nog amper bewust zijn van de hoeveelheid fosfaat die uitspoelt, verschijnt er binnenkort – mede op initiatief van bollenteler Rik Pennings – een filmpje dat is gefinancierd door DAW en het Hoogheemraadschap van Rijnland om die bewustwording onder telers te vergroten. „Voor bloembollentelers is het namelijk de eerste stap om te weten wat ze aan fosfaat op het land brengen”, aldus De Weert.
Ook in de Regiocertificering wordt gekeken naar het probleem van uitspoeling van fosfaat. De pilot ‘Beperken fosfaatuitspoeling bollenteelt’ wordt gefinancierd door LVVN en het Hoogheemraadschap van Rijnland en provincie Zuid-Holland.
