Het gebruik van organisch materiaal als mulch kan bijdragen aan een klimaatrobuuste landbouwsector. Het geeft een betere bodemwaterhuishouding, bodemstructuur en bodembiologie. Dat blijkt uit het eindrapport van het Vlaamse Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO).
Binnen Soilstruct onderzochten ILVO en Inagro tussen 2023 en 2025 de haalbaarheid van mulching in de Vlaamse landbouw. Daarbij werden onder meer veldproeven uitgevoerd in de biologische aardappelteelt en werd een droogteproef uitgevoerd bij selderij. De onderzoekers bekeken de effecten van verschillende organische materialen, waaronder grasklaver en houtige materialen zoals miscanthus en houtsnippers.
Het ILVO heeft haar bevindingen staan in het Soilstruct eindrapport ‘Opportuniteiten voor het toepassen van mulch in Vlaanderen’. Het onderzoek laat zien dat de effecten van mulch sterk afhangen van het gebruikte mulchmateriaal, de weersomstandigheden en de nutriëntendynamiek in de bodem.
Uit de proeven blijkt dat mulch de verdamping van bodemvocht kan beperken en bodemverslemping kan tegengaan. Vooral in het droge jaar 2025 werd een duidelijk positief effect vastgesteld op de beschikbaarheid van water voor gewassen en op het verminderen van droogtestress. In nattere jaren, zoals 2023 en 2024, waren de effecten op de waterbeschikbaarheid beperkter.
Effect op bodemleven
Ook het effect op het bodemleven wordt beschreven. Een toename van microbiële biomassa wordt gezien bij een dikkere laag grasklaver als houtige mulchmaterialen. De afbraak van de verschillende materialen verloopt daarbij niet hetzelfde. Bij grasklaver worden aanvankelijk zowel bacteriën als schimmels gestimuleerd, terwijl houtige materialen eerst vooral schimmelgroei bevorderen.
Voor biologische telers kan mulchen interessant zijn. Dit vanwege de combinatie van vochtbehoud en onkruidonderdrukking. De keuze van het materiaal is echter belangrijk. Materialen met een hoge koolstof-stikstofverhouding kunnen tijdelijk stikstof vastleggen, terwijl snel afbreekbare materialen juist nutriënten kunnen vrijmaken. Ook moet rekening worden gehouden met mogelijke effecten op ziekte- en plagendruk en met de aanvoer van nutriënten.
Voorwaarden verdere opschaling
Cruciaal voor de verdere opschaling van mulch – het wordt nu vooral in de biologische landbouw gebruikt -, zijn de praktische haalbaarheid, mechanisatie en beschikbaarheid van mulchmaterialen.
Het project was een samenwerking tussen 3 partners: Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedings onderzoek (ILVO), Inagro en Universiteit Gent (Soil Physics, vakgroep Omgeving).
