Bufferstroken hebben geen meetbaar effect op de waterkwaliteit, stelt Stichting Agrifacts (Staf). Uit door Staf verzamelde meetgegevens is geen daling van N- en P-gehaltes waarneembaar sinds de bufferstroken verplicht zijn.
Sinds 1 maart 2023 is het Zevende Actieprogramma Nitraatrichtlijn (7e APN) van kracht. Twee maatregelen die daar onderdeel van zijn, zijn bemestingsvrije bufferstroken langs waterlopen en de afbouw van de mestderogatie.
De combinatie van die twee moet ervoor zorgen dat er minder N en P in oppervlakte wordt gemeten, redeneert Agrifacts. Ze zorgen immers voor minder bemesting, en ook nog verder bij waterlopen vandaan.
Toename N-concentraties
Staf verzamelde de meetgegevens van bijna vierhonderd wateren in acht waterschappen om de gemeten hoeveelheden N en P van 2021 tot en met 2024 te analyseren. Die verzamelde cijfers laten geen afname van P zien en zelfs een lichte toename van N-concentraties in oppervlaktewater.
’Wageningen Environmental Research berekende in 2022 welk effect van de bufferstroken verwacht mocht worden. Naar schatting zou de stikstofbelasting naar het oppervlaktewater op landelijke schaal met zo’n 5 tot 10 procent verminderen. Voor fosfor werd een afname van zo’n 5 procent berekend’, aldus Staf op haar site.
Omdat zo’n afname nu niet uit de cijfers blijkt, concludeert Staf dat bufferstroken geen meetbaar effect op de waterkwaliteit hebben.
Neerslag
Staf erkent overigens dat weersomstandigheden invloed kunnen hebben op concentraties in het water. Dat is ook de reactie van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) op de bevindingen van Staf. Het RIVM wijst erop dat de eerste twee jaren van het 7e APN, 2023 en 2024, uitzonderlijk nat waren en de vele neerslag voor meer uitspoeling heeft gezorgd.
’Door complexe processen in het water- en bodemsysteem kost het vaak één tot vijf jaar voordat beleidseffecten daadwerkelijk te zien zijn’, stelt het RIVM in een reactie op Staf. ’Op de korte termijn is de invloed van het weer hoogstwaarschijnlijk groter dan het effect van een nieuwe maatregel zoals bufferstroken.’
