Wethouder Frank Foreman in de gemeente Westerveld, hield afgelopen dinsdagavond tijdens een politiek debat het voorstel van vermindering van de impact van gewasbeschermingsmiddelen overeind. Al zijn er geen absoluut harde bewijzen voor gezondheidsrisico’s, hij wil verschillende zaken opnemen in het omgevingsplan. „We hebben als gemeente een eigen verantwoordelijkheid te nemen vanwege de zorgen die inwoners hebben.” De partijen bleken ieder nog wel aanpassingen te willen aan het voorstel.
Tijdens de politieke avond waarbij de publieke tribune helemaal vol zat, verdedigde Foreman aan de raad het voorstel ‘scenario Westerveld’. Die stelt een sierteeltvrije afstand van 50 meter tussen percelen met sierteelten met een hoog gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en kwetsbare functies zoals woningen, scholen en zorginstellingen voor. De regel geldt niet voor biologische sierteelt. Daarnaast moet er een meldplicht komen voor bepaalde sierteelten. De maatregelen zouden gelden tot tenminste 2030.
‘Gemeentebeleid leidend bij rechter’
„Het voorstel is redelijk en billijk richting inwoners én telers en ook juridisch houdbaar. Nu nemen rechters beslissingen omdat wij dat niet doen”, zo zei Foreman. Goede regels zouden volgens hem veel oplossen bij eventuele rechtszaken. „De rechter kan dan verwijzen naar ons gemeentebeleid. Dat is dan leidend.” De wethouder wil binnen een half jaar de uitwerking van de regels hebben aangescherpt. Zo moet worden uitgewerkt welke sierteelt wel en welke niet onder die 50 meter sierteeltvrijezone valt, net als een nadere beschrijving van ‘gevoelige functies’. „Recreatieve functies bijvoorbeeld lijken mij dat die er niet onder vallen. Het voorstel is gericht op mensen die voor een langere tijd in Westerveld zijn.”
CDA wil convenant
CDA-raadslid Gerjo Ballast vroeg zich af waarom de gemeente lokaal regels moet opstellen bovenop nationale regelgeving. „Dat willen we niet. Ook zijn we niet overtuigd van de juridische houdbaarheid.” Het CDA wil het alternatief; een nieuw convenant met alle partijen dat inzet op vermindering van middelen. Ballast ziet dat telers van de Drentse Lelie na één jaar al enorm veel effect hebben bereikt. In de inspraakronde, de week voorafgaand aan dit debat, gaf lelieteler Gert Seubring aan dat het eerste jaar van het project Drentse Lelie al een mooi resultaat laat zien: „70 procent van de 18 telers die meedoet aan Drentse Lelie haalt een vergelijkbaar middelengebruik als in gangbare akkerbouwgewassen. Afgelopen jaar was het gemiddelde gebruik in Drentse Lelie 19 kg werkzame stof.”
Meldingsplicht
Een meldingsplicht wil het CDA ook niet gezien de administratieve lasten. De wethouder gaf aan dat de meldingsplicht een ‘lichte vorm van controle is’, bijvoorbeeld om te laten zien dat het een biologische teelt is. Over de meldplicht bond later Foreman toch iets in; alleen bepaalde sierteelten met een hoog middelengebruik zoals de ‘oude lelieteelt’ en wellicht nog ‘een andere sierteelt’ zouden er onder gaan vallen.
Wethouder Foreman gaf aan dat het college wellicht bereid is de Drentse Lelie toch toe te laten in die 50 meter zone. Maar, zo vindt hij, ‘dan moeten telers wel transparant zijn over welke middelen ze gebruiken’. VVD’er Hilbert Stel kondigde een motie aan die stelt dat Drentse Lelie in die 50 meter moet kunnen. D66 gaf aan het voorstel van het college erg te waarderen. „We steunen ondubbelzinnig het voorstel dat er ligt.” Duurzaam Sterk Westerveld gaf aan een bindend convenant ook als mogelijke oplossing te zien en wil ook dat Drentse Lelie binnen de 50 meterzone moet kunnen ‘omdat die teelt zo innovatief is’.
‘We lijken weer terug bij af’
Michiel van de Kasteelen, die sprak namens Progressief Westerveld, vindt dat de Drentse Lelie niet in die 50 meter kan. „De Drentse Lelie is niet biologisch en mag dus ook niet in die 50 meter.” Hij sprak zijn verbazing uit over wat er door sommige partijen die avond werd gezegd: het voelde voor hem als ‘weer terug bij ‘af’. Hij gaf Foreman een compliment over het voorstel; de gemeente steekt haar nek uit. Van de Kasteelen: „De gemeente is aan zet. Ze neemt haar verantwoordelijkheid omdat het rijk het laat afweten.”
Zijn partij vindt een 50 meter zone te beperkt en wil er 150 meter van maken. Progressief Westerveld vindt ook dat er beter moet worden gekeken naar de vluchtige stoffen in middelen die zich over grotere afstanden verspreiden en overweegt daarover een motie in te dienen. De PvdA lijkt zich aan te sluiten bij een bredere zone dan 50 meter. Ook noemde Van de Kasteelen dat in de voedingstuinbouw het middelengebruik ook omlaag moet; ook daar ligt een motie voor klaar.
Parallel traject
Het woord ‘convenant’ kon hij niet meer horen; er wordt volgens hem al minstens 15 jaar gepraat en niet geluisterd. Hij zei daarover: „Een convenant mag, maar dan wel naast goed beleid en regels die we nu als gemeente aan het maken zijn.” Foreman sloot zich daar bij aan. „We willen een bindend convenant nooit afwijzen, maar zijn er wel sceptisch over. Ik vind dat dit dan een traject moet zijn dat parallel loopt met de uitwerking van het omgevingsplan en ook binnen dat tijdspad. Het moet geen traject van de lange adem worden. Ik geef ons voor de uitwerking van het omgevingsplan een half jaar. Deze zomer moet duidelijk zijn wat er moet gebeuren.” De wethouder maakte Van de Kasteelen nog wel goed duidelijk dat de regels niet gaan gelden voor de voedselteelt.
Besluit volgende week
Volgende week dinsdag volgt een tweede termijn van het politieke debat over dit onderwerp. Als daarna in de vergadering de gemeenteraad van Westerveld instemt met het voorstel, krijgt het college de opdracht om een wijziging van het omgevingsplan voor te bereiden. Daar zullen wederom inwoners, telers en maatschappelijke organisaties worden bij betrokken. Het uiteindelijke omgevingsplan wordt later dan opnieuw aan de gemeenteraad voorgelegd.
