Robotisering en digitale technieken moeten sneller de praktijk in. Anders verliest de sector terrein. Ruim een week geleden presenteerde LTO Nederland het Manifest Innovatie voor een toekomstbestendige land- en tuinbouw. Het werd ondertekend door FME, Fedecom, Avag, Hortivation, Groenpact, KAVB, GroentenFruithuis, NFO, Glastuinbouw Nederland en Greenports Nederland en overhandigd aan Directeur Generaal Guido Landheer van het ministerie LVVN.
LTO-bestuurder Eric Douma, verantwoordelijk voor Mens, Ondernemerschap en Onderwijs, ziet hoe hard die versnelling nu nodig is. Daarom houdt hij zich met nadruk bezig met automatisering en robotisering. “Boeren en tuinders willen techniek die werkt. Robots die werk verlichten, emissies beperken en kwaliteit verhogen. De ontwikkeling gaat snel, maar het systeem eromheen beweegt niet altijd mee.”
Slim samenwerken
De bollenteelt blijft hierin niet achter. Telers werken met camera’s, drones en lichte robots die ziekten, plagen en ongewenste planten eerder opsporen. Dat scheelt arbeid. Het maakt ook preciezer werken mogelijk, met minder middelen. “Toch zie je dat regelgeving je vaak dwingt om naast een robot te gaan zitten om het proces te volgen. Dat kan anders en beter” zegt Douma. “Je wilt een robot op het land kunnen bedienen vanaf het erf. Achter een monitor. Dan pas levert techniek verlichting en echte tijdwinst op. Voor dat proces heb je meerdere partijen nodig.”
Douma ziet ook veel initiatieven die vertrouwen geven. In alle sectoren ontstaan groepen bedrijven die slim samenwerken. Hij gelooft sterk in die consortiumgedachte. “Robotisering kost geld. Dat kun je vaak niet alleen dragen. Als bedrijven, onderzoekers en toeleveranciers samen optrekken, versnelt de ontwikkeling. Je brengt kennis en invalshoeken bij elkaar, deelt risico’s en maakt techniek betaalbaar. Dat is precies de richting waarin we moeten denken.”
Daarvoor moeten de voorwaarden kloppen. Trage certificeringsprocedures, hoge investeringsdrempels en gebrekkige samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen houden baanbrekende innovaties nog te vaak tegen. Precies daarom bracht LTO alle partijen bij elkaar die het manifest nu dragen. “Iedereen werkt aan eigen oplossingen, maar we kunnen meer samenwerken. Alle seinen moeten op groen om het proces te versnellen.”
Niet blijven hangen
Het manifest Innovatie voor een toekomstbestendige land- en tuinbouw bevat vijf voorstellen. Snellere certificering. Fiscale prikkels en een AgriTech Versnelfonds. Een verzekeringskader voor autonome machines. Onderwijs in robotica, data en onderhoud. En een landelijk netwerk van fieldlabs waar robots langdurig kunnen draaien. Zo moeten innovaties niet blijven hangen in pilots, maar landen op het boerenerf.
Douma benadrukt dat robotisering geen doel op zich is. De techniek moet arbeid verlichten en besparen, aansluiten op de omgeving en vakmanschap ondersteunen. “We hebben als LTO gekeken hoe je vernieuwing beter organiseert. Dat hebben we aangeboden aan Guido Landheer van LVVN. Hij vindt de aanpak goed. Maar robotisering raakt meerdere ministeries. Er is brede samenwerking nodig.”
Douma ziet een heldere rol voor LTO. “Wij doen geen dingen die anderen goed kunnen. Wij helpen vooral op plaatsen waar nu nog gaten vallen. Wat kunnen bedrijven niet? Waar stokt het proces? Wij helpen voorwaarden scheppen. Regels die passen. Financiering die doorloopt. Kennis die sneller rondgaat.”
De komende maanden spreekt zijn commissie eerst met het ministerie van LVVN en mogelijk later met meerdere ministeries. Want voor ontwikkeling, vooral in de beginfase, zijn algemene middelen nodig. In een later stadium pakken bedrijven dit over. Douma: “Maar ook dan heb je algemene middelen nodig om de ontwikkeling in stand te houden en verder uit te rollen in de sectoren. Robotisering is een proces van vallen en opstaan. Maar je moet wel kunnen blijven opstaan.”
