De voornaamste bron van glyfosaat in het Europese water lijkt afvalwater te zijn, waar stoffen uit wasmiddelen in zitten. Dat veronderstellen wetenschappers, die het Europese water onderzochten en vergeleken met Amerikaans oppervlaktewater. Carolin Huhn en zeven collega’s wilden weten waarom de hoeveelheid glyfosaat in het water niet daalde in Europa.
Afgelopen voorjaar gaf Huhn al aan dat ze vermoedde dat glyfosaat in het oppervlaktewater afkomstig is uit wasmiddelen. Europese wasmiddelen bevatten waterontharder die uiteenvalt in verschillende stoffen, waaronder glyfosaat. Inmiddels is het rapport van de professor van de Duitse universiteit van Tübingen en haar collega’s klaar. Het is ook als betrouwbaar beoordeeld door andere wetenschappers. In het rapport staat dat de landbouw niet de voornaamste bron is van glyfosaat. De stof komt waarschijnlijk uit afvalwater.
Land- en tuinbouw
De land- en tuinbouw wordt in Europa gezien als de voornaamste bron van glyfosaat in het milieu. Herbiciden op basis van glyfosaat die vervolgens uitspoelen naar het oppervlaktewater, brengen de de stof in mens en milieu. De stof is onder meer gevonden in huisstof en urine van mensen die rond agrarische percelen wonen. Glyfosaat en de vermeende relatie met de ziekte Parkinson is speerpunt van actiegroepen als Meten = Weten, PAN Europe en Zembla, die de pijlen op de bollenteelt richten.
Vergelijking Europa met VS
Voor het onderzoek naar de bron van de vervuiling van het oppervlaktewater met glyfosaat, vergeleken de wetenschappers meetgegevens van waterkwaliteitsbeheerders uit Europa en de Verenigde Staten over de afgelopen tien jaar. In de VS zagen Huhn en haar collega’s een duidelijk patroon. Glyfosaat werd vooral in het voorjaar en in de herfst gevonden in het water, als het middel uitspoelt naar rivieren. Dat komt overeen met de gebruikspieken in de landbouw. Bij stedelijke gebieden werden geen pieken gevonden.
Europees water laat geen landbouwseizoensgebonden pieken zien, maar ook geen daling van de hoeveelheid glyfosaat. Die daling werd juist wel verwacht. Verschillende Europese landen beperken het gebruik van glyfosaat, ook al liet de Europese Unie de stof vorig jaar weer voor tien jaar toe. De wetenschappers hebben geen Europese afzetcijfers van herbiciden met glyfosaat, maar ze stellen dat het gebruik de afgelopen toen minder is geworden door de beperkingen voor de landbouw en overheden. Daaruit maken de wetenschappers op dat er nog een andere bron moet zijn. Uit de verzamelde meetgegevens blijkt dat de hoeveelheid glyfosaat en AMPA (aminomethylfosfonzuur, dat vrijkomt bij de afbraak van glyfosaat) vooral hoog is bij lozingspunten van waterzuiveringsinstallaties. Het patroon van pieken in het oppervlaktewater komt bovendien overeen met de lozingen van waterzuiveraars.
Wasmiddel
De wetenschappers vermoeden dat wasmiddelen de bron zijn van glyfosaat. Met name de waterontharder in Europese wasmiddelen bevat stoffen die uiteenvallen in glyfosaat en AMPA. De stoffen zijn vooral gevonden bij gemeentelijke waterzuiveringsinstallaties in Europa.
Veronderstelling
Huhn en haar collega’s zochten niet uit hoe de wasmiddelen uit elkaar vallen en hoe de stoffen zich vervolgens verspreiden. Ze veronderstellen dat wasmiddelen de bron zijn. Dat doen ze omdat ze de patronen in Amerika vergelijken met de Europese en omdat Amerikaanse wasmiddelen geen waterontharder bevatten. ’We veronderstellen dat glyfosaat ook een transformatieproduct van aminopolyfosfonaten (uit wasmiddelen, red.) kan zijn’, schrijven ze in het rapport.
