Ruim 80 procent van de gecontroleerde bedrijven die nabij Natura-2000 gebieden of nabij basisscholen zitten (totaal 103 controles), hield zich in 2024 en vorig jaar aan de regels voor gewasbeschermingsmiddelen. Er werd één keer een proces-verbaal opgemaakt. Dit meldt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. De autoriteit noemt op haar website de bedrijfsnamen waar ze de controles uitvoerde en ook wat ze daar constateerde.
De autoriteit startte in 2024 het project Kwetsbare gebieden waarbij ze controleert of telers gewasbeschermingsmiddelen op deze plekken op de juiste manier gebruiken. De NVWA startte het project omdat ze steeds meer meldingen en handhavingsverzoeken van burgers krijgen. Die zijn bezorgd over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in hun leefomgeving.
In 2024 en 2025 voerde de NVWA 103 inspecties uit op aselect geselecteerde percelen nabij basisscholen en op percelen die in of direct grenzen aan Natura 2000-gebieden. De NVWA meldt wel dat ze een iets betere naleving van de regels voor gewasbescherming ziet binnen het project ‘Kwetsbare gebieden’ dan dat ze gemiddeld ziet bij de nalevingscijfers van de andere projecten.
Op twee speciale pagina’s laat de NVWA zien wat de inspectieresultaten per bedrijf zijn bij de controles nabij Natura 2000-gebieden. Die openbaarheid geldt ook voor de resultaten van de controles bij scholen. Er is te zien of de NVWA het bedrijf een officiële waarschuwing heeft gegeven, een rapport van bevindingen heeft opgesteld of dat de teler verbeterpunten te horen heeft gekregen. Ook de inspectiedatum, perceelcoördinaten zijn openbaar net als welk gewas op het perceel stond. Sommige ondernemers maakten van de mogelijkheid gebruik een reactie te geven op de bevindingen van de NVWA.
Drie kwart houdt zich aan regels bij scholen
In 2024 en 2025 voerde de NVWA inspecties uit op 53 percelen van bedrijven die binnen 75 meter van basisscholen liggen. De inspecteurs deden een fysieke inspectie, keken of de administratie klopt rondom gewasbescherming en namen monsters van het gewas op het perceel en onderzocht dit op middelen. Bij de inspecties rondom basisscholen hield 75% procent van de bedrijven zich aan de regels, zo blijkt uit het inspectierapport. Van de 53 percelen deden telers het op 34 percelen goed. Op de andere percelen begingen telers een overtreding. Er werd één keer werd een proces-verbaal opgemaakt.
Op het gros van de 53 percelen, namelijk 36 percelen stond een akkerbouwgewas. De andere percelen die gecontroleerd werden waren percelen in fruitteelt, groenteteelt, sierteelt en cultuurgrasland. Er werd op zeven verschillende onderwerpen gecontroleerd waaronder op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, voorraad en keuringsplicht toedieningsapparatuur. Het ging het vaakst mis bij het onderwerp voorraad en hierna volgde de meeste overtredingen bij het gebruik van middelen. Bij 11 inspecties van de 53 trof de NVWA middelen aan in de voorraad die niet meer waren toegelaten.
Op de 53 gecontroleerde percelen werd op 52 daarvan een gewasmonster genomen. In 19 van die monsters zaten stoffen die niet waren toegelaten in de teelt. In 2 monsters vond de NVWA ook stoffen die niet meer in Nederland zijn toegelaten. In 2025 zijn ook monsters buiten het perceel genomen, daarvan worden de resultaten later bekend. Bij 6 inspecties op de percelen overtraden telers de gebruiksvoorschriften van middelen. In de helft daarvan gebruikte de teler een te hoge dosering van een middel.
88 procent houdt zich aan regels rondom Natura 2000-gebieden
De NVWA controleerde bij 50 willekeurig Natura 2000-gebieden een gewasperceel, daarvan lagen er 20 volledig in een Natura 2000-gebied. Ook hier controleerden de NVWA weer op de drie zaken zoals bij de basisscholen. Van de 50 controles constateerde de NVWA dertien keer een overtreding, maar dat leidde in geen geval tot een proces verbaal, zo is op te maken uit de vrijgegeven cijfers. Deze cijfers betekenen dat dat 88 procent van de telers zich aan de regels hield; immers op 37 percelen was alles goed. De helft van de controles (25) vonden plaats op een akkerbouwperceel en 15 keer op een groenteperceel. Ook hier was het op een akkerbouwperceel het vaakst mis, namelijk 6 keer van de 25. Bij de groenteteelt was het 4 keer niet goed. Ook hier werd op zeven onderwerpen gecontroleerd en ook hier ging het het meest mis bij de voorraad middelen; namelijk 7 keer trof de inspectie een middel aan dat niet meer was toegelaten.
Er werd 48 keer een gewasmonster genomen op het perceel nabij of in het Natura 2000-gebied. monsters. In 13 monsters vond het laboratorium niet toegelaten stoffen. Daarbij ging het in 12 monsters om stoffen die niet waren toegestaan voor de teelt op het perceel. Uit de labgegevens bleek dat er in één monster een stof werd gevonden die in Nederland niet is toegelaten.
In 2026 voert de NVWA de laatste inspecties uit binnen het project Kwetsbare gebieden. De inspecties in dit jaar richten zich op percelen langs dichtbevolkte gebieden. De resultaten hiervan worden in 2027 gepubliceerd.
