Natuur & Milieu en Urgenda hebben een ‘Provinciale handleiding regulering bestrijdingsmiddelen’ gemaakt. Daarin leggen zij de juridische mogelijkheden uit die provincies kunnen gebruiken om de leefomgeving zoals natuur en het grond- en drinkwater ‘te beschermen tegen de schadelijke gevolgen van bestrijdingsmiddelengebruik’.
Natuur & Milieu en Urgenda overhandigden afgelopen vrijdag, 26 september, het eerste exemplaar van de provinciale handleiding aan Jeroen Olthof, de gedeputeerde van Noord-Holland. ‘Deze handleiding is een juridische gereedschapskist waarmee provincies bestrijdingsmiddelen of intensief bespoten teelten kunnen reguleren, begrenzen of verbieden. We hopen hiermee provincies te ondersteunen bij het beschermen van de natuur, het grond- en drinkwater en de volksgezondheid’, aldus de makers en aanbieders van de provinciale handleiding. De handleiding is opgesteld voor beleidsmakers, juristen en bestuurders binnen provincies en telt 62 pagina’s.
Water en natuur verantwoordelijkheid van provincies
In december 2024 kwamen deze partijen al met de ‘Gemeentelijke handleiding Regulering bestrijdingsmiddelen’. De gemeentelijke handleiding kwam er omdat het volgens hen de taak van de gemeenten is om kwetsbare burgers te beschermen tegen het gebruik van eventuele effecten van middelen op de gezondheid. Echter, de provincies zijn volgens Natuur & Milieu en Urgenda primair verantwoordelijk voor de kwaliteit van het grondwater, drinkwater en de natuur, maar ‘toch wordt er, ondanks vele waarschuwingen van wetenschappers en waterbedrijven, nog volop gespoten op velden die in of nabij kwetsbare natuurgebieden of drinkwatergebieden liggen. Vooral de bollenteelt is grootgebruiker van bestrijdingsmiddelen, met de lelieteelt aan kop’, aldus de partijen in een bericht. Daarom nu ook de ‘Provinciale handleiding regulering bestrijdingsmiddelen’.
‘Handvatten om doelen te halen’
Rob van Tilburg, directeur Programma’s Natuur & Milieu: „De huidige wetgeving van de landelijke overheid leidt ertoe dat de natuur achteruitgaat en de kwaliteit van het water ook.” Provincies zoeken naar zijn zeggen naar extra handvatten om de afgesproken doelen op grond- en oppervlakte water en natuur te kunnen halen. „De handleiding laat zien hoe provincies via de Omgevingswet, pachtvoorwaarden, natuurvergunningen en gronduitgifte actief kunnen sturen op het gebruik van bestrijdingsmiddelen.” De huidige situatie – waarin burgers rechtszaken voeren tegen boeren, omdat overheden hun beschermende rol niet pakken – is volgens het persbericht van Urgenda en Natuur & Milieu ‘onhoudbaar en onnodig’. ‘Provincies kunnen een sleutelrol spelen in het beschermen van mens en milieu én in het scheppen van duidelijkheid voor agrariërs’, stelt de handleiding.
KAVB werkt graag met convenant
De KAVB reageert: ‘De handleiding van Natuur & Milieu en Urgenda die nu voorligt, zullen wij zorgvuldig bestuderen. Daarbij willen wij benadrukken dat een algeheel verbod op open (sier)teelt zeer onwenselijk is en geen stimulans vormt voor verduurzaming.’
De belangenorganisatie is momenteel in overleg met verschillende provincies en gemeenten over de positie van de open (sier)teelt binnen de ruimtelijke ordening. ‘We werken graag met een convenant waarin duidelijke afspraken worden vastgelegd over hoe met deze teeltvorm om te gaan.’ De KAVB ziet hierin een belangrijke weg naar structurele verduurzaming: door helder te maken wat wél mogelijk is, ontstaat volgens haar ruimte om toekomstgericht en verantwoord te ondernemen.
