Al 75 jaar worden bloembollen voor export naar de Verenigde Staten en Canada in Nederland geïnspecteerd via het pre-inspectieprogramma. Dankzij deze samenwerking kunnen partijen na de overtocht sneller worden geïmporteerd en worden problemen in Amerikaanse havens voorkomen. Greenity liep een dag mee met Nico Verkade van de USDA en Rob Kleverlaan van de BKD. „Het speuren is het leukste om te doen”, vertelt Verkade.
Op een rustige donderdagochtend komen het Amerikaanse ministerie van Landbouw (USDA) en de Bloembollenkeuringsdienst (BKD) samen in Hillegom. De inspecteurs trekken altijd in koppels op. Verkade werkt bij de USDA samen met nog een Nederlander, Matthijs Knelange. Het Amerikaanse team staat onder leiding van regiodirecteur Veronica Zabala, afkomstig uit de Verenigde Staten.
Beide landen profiteren
„Het pre-inspectieprogramma werkt uitstekend; beide landen profiteren ervan. De opzet zorgt voor logistieke voordelen voor Nederlandse exporteurs, omdat de bollen minder tijd doorbrengen in Amerikaanse havens. Bovendien hebben wij minder inspectiecapaciteit nodig in eigen land”, stelt Zabala.
Ook is ze zeer te spreken over haar Nederlandse collega’s. „Zij zijn de experts en het werkt heel prettig dat zij tweetalig zijn, zowel voor onze importeurs als de exportbedrijven.” Na een goede kop koffie gaan Verkade (USDA) en Kleverlaan (BKD) op pad. Het eerste bedrijf op de route is Tuberbulb. „Het is net een snoepwinkel”, zegt Verkade terwijl hij om zich heen kijkt in de enorme hal, waar kratten vol bloembollen klaarstaan voor export naar onder meer de Verenigde Staten. Verkade controleert de kwaliteit van de bollen, terwijl Kleverlaan de identiteitscontrole uitvoert. De aantallen en soorten in de kisten moeten overeenkomen met zijn lijst.
Alle zintuigen nodig
Verkade: „Ik bedenk eerst wat er in de partij kan voorkomen. Aaltjesziek is voor narcissen een belangrijk aandachtspunt. Daarnaast kan er ook fusarium of koprot in zitten. Daarom snijden we de neusjes aan om te kijken of ze mooi wit zijn.” Exportbedrijven worden op basis van het afkeuringspercentage ingedeeld in categorie A tot en met D. Tuberbulb is een A-bedrijf. Bij zo’n bedrijf wordt 30% van de partijen steekproefsgewijs gecontroleerd. Na goedkeuring mag een partij zes weken lang naar de Verenigde Staten worden geëxporteerd.
Binnen de keuring probeert Verkade van alle soorten iets te zien. „Je wilt niet alleen maar tulpen keuren, tenzij daar een aanleiding voor is. Als ik bijvoorbeeld binnenkom en ik ruik veel zuur, dan bekijk ik misschien wat meer tulpen. Je gebruikt eigenlijk al je zintuigen: wat zie je en wat ruik je?”
Verkade is opgegroeid op het bollenbedrijf van zijn vader. Het vak heeft altijd zijn interesse gehad. „Zeker in deze tijd van het jaar, met alle uitdagingen voor telers en exporteurs, vind ik het knap hoe ze het toch voor elkaar krijgen.”
Zo efficiënt mogelijk
Nadat alle partijen van Tuberbulb zijn goedgekeurd, worden de formulieren voorzien van een stempel van de USDA en kunnen de inspecteurs door naar het tweede bedrijf van de ochtend. Ditmaal is het de beurt aan Rotteveel Bulb Company, een stukje verderop in Voorhout. „Met de exporteurs hebben we veel contact. We proberen de keuring goed op elkaar af te stemmen. Soms geef ik advies over hoe ze iets handiger kunnen aanpakken, zodat de keuring efficiënter verloopt. Andersom geven zij ook aan wat voor hen praktisch werkt.” Dat beaamt Gerben van Egmond van Rotteveel. „Het is iets dat moet gebeuren, maar het werkt prima zo”, zegt hij nuchter.
Ook Kleverlaan, die vandaag namens de BKD de NVWA vertegenwoordigt, vindt het leuk dat hij op zoveel verschillende bedrijven komt. „Uiteindelijk doen alle ondernemingen ongeveer hetzelfde, maar toch is het elke keer weer net even anders.” Hij vindt pre-inspectie een heel mooi systeem. „Anders zou het ook niet al zo lang bestaan”, zegt hij relativerend. Zijn taak is vandaag wat eenvoudiger omdat Verkade zijn partner is. Op papier is Kleverlaan de begeleider van de USDA. Als er een Amerikaan meeloopt, fungeert de BKD’er ook als tolk.
Anthos
Anthos speelt ook een rol binnen dit verhaal. Als brancheorganisatie is het de medeondertekenaar van het werkplan tussen de NVWA, USDA en de Canadese plantgezondheidsdienst (CFIA). Hendrik Jan Kloosterboer van Anthos legt uit: „Onze taak is om gebruikers te informeren over alle eisen waaraan zij moeten voldoen. Daarnaast zorgen wij voor de financiering van het programma.”
De exportbedrijven betalen via een heffing aan Anthos een bijdrage per stuk, zodat het systeem kan blijven functioneren. Aan het werkplan is een lijst gekoppeld met ziekten en plagen. Daarin wordt onderscheid gemaakt tussen quarantaineziekten en kwaliteitsziekten. „Voor quarantaineziekten geldt een nulnorm. Die mogen absoluut niet voorkomen. Voor kwaliteitsziekten gelden toleranties”, stelt Kloosterboer. Door de nulnorm mag er geen korreltje grond op de bol voorkomen. Dat heeft te maken met aaltjes en andere bodemgebonden ziekten die via de grond kunnen worden verspreid.
Bij Royal De Ree Holland, het laatste bedrijf van de ochtendronde, moeten de inspecteurs een veiligheidshesje aan. „Het is hier vandaag best hectisch en druk. Hierdoor kan een heftruckchauffeur zien dat wij er zijn, zodat ze even rustig aan doen.” Na wat trappen op en af door het megacomplex van De Ree komen Verkade en Kleverlaan aan bij een partij narcissen. „Het is hier te donker om de bollen goed te beoordelen, maar daar hebben we gelukkig een lampje voor”, zegt Verkade.
Dit jaar let Verkade extra op zonnebrand. „Door de extreme zon van dit jaar kan de huid verbranden. Dan krijg je donkere, bruine of zwarte plekken. Als die beschadiging te diep zit, kan er een schimmel bijkomen en gaat de bol rotten.” Over hoe diep de schade mag zitten, zijn afspraken gemaakt. „De beschadiging mag niet dieper gaan dan drie rokken van de bol. Dat kan later problemen veroorzaken.”
De donkere gang wordt na goedkeuring van de heren snel ingeruild voor het beginpunt van de tour bij De Ree. Hier voorziet Verkade alle documenten weer van de nodige stempels. In de auto terug naar Hillegom blikken de inspecteurs terug op hun ronde. „Het is voor ons ook fijn als alle partijen goedgekeurd kunnen worden.”
