Vorige

Gezocht: alternatieven voor 1 middel tegen tulpengalmijt

Beeld
Vertify en Greenity

De bestrijding van tulpengalmijt leunt bijna geheel op Movento, maar dit middel mag na oktober 2025 niet meer gebruikt worden. Het werkt nu al niet meer zo goed als voorheen, stellen telers. Want waarom is er anders dit jaar zoveel schade door tulpengalmijt? Een alternatief voor Movento moest er eigenlijk gisteren al zijn. Op diverse fronten wordt aan oplossingen gewerkt.

De praktijk noemt vooral Movento als het gaat om de bestrijding van tulpengalmijt, want dat is het effectiefst in tulp. Feitelijk gaat het om de werkzame stof spirotetramat, dat volledig systemisch werkzaam is tegen vrijwel alle zuigende insecten. De formulering in Movento is een olie dispersie en in het middel Batavia zit de werkzame stof in een suspensie concentraat, op waterbasis. Voor beide middelen van Bayer eindigt het gebruik op 30 oktober 2025.

De behoefte aan alternatieven ter bestrijding van tulpengalmijt is groot. In het nieuwste onderzoek (zie kader) wordt daar breed naar gezocht. Wat is bijvoorbeeld mogelijk met biologische bestrijding door reeds bekende en nieuwe roofmijten en galmuggen? Ondertussen gaat de zoektocht naar nieuwe gewasbeschermingsmiddelen door; middelen worden in de praktijk getest. Bij voorkeur zijn dat groene en low risk middelen, die goed inpasbaar zijn op de kwekerij, zowel tijdens de teelt als de bewaring van de tulpenbollen. Gesprekken met toelatingshouders, nationaal en internationaal, zijn ook al gestart. Voor het testen van GNO’s worden ook verse bollen uit Chili gebruikt, zodat er op meerdere momenten in het jaar kennis kan worden verzameld.

Monitoring en detectie

De tulpengalmijt is geen nieuwe plaag in tulp. Toch is nog niet alles bekend over de levenscyclus van het plaaginsect gedurende de verschillende fasen van de teelt en opslag van tulpen. Monitoring en detectie is daarom onderdeel van het nieuwe vierjarige onderzoek dat begin 2024 start. Het is al winst als kwekers en handelaren door meer kennis de vermeerdering van tulpengalmijt tijdens bewaring en transport kunnen beperken. Wellicht dat daarvoor de traditionele bewaring moet worden aangepast om de tulpengalmijtbesmetting zoveel mogelijk te reduceren.

Proeven met afwijkende temperatuurbehandelingen van de bollen zijn afgelopen zomer uitgevoerd op kwekerijen, onder begeleiding van adviseurs. Alle behandelde bollen zullen komende maanden in de broeierij nauwlettend gevolgd worden. Een effectieve galmijtbestrijding moet immers samengaan met een goede bloemkwaliteit.

Plaagbeheersing via luchtbehandelingstechnieken

Er zijn luchtbehandelingstechnieken tijdens de opslag/bewaring van de tulpenbollen (CATT- en stikstofmethoden en heetstook) waar tulpengalmijt bestreden kan worden. Een CATT-behandeling (Controlled Atmosphere Temperature Treatment) is meer praktisch uitvoerbaar dan zijn voorganger, de ULO-behandeling, concludeerden onderzoekers van de WUR enkele jaren geleden. Maar het blijft logistiek- en arbeidsintensief en door het hoge CO2-gehalte in de cel (75% ofwel 750.000 ppm) werk voor specialisten. In een eenmalige CATT-behandeling van 48 uur worden tulpen behandeld bij 25°C met weinig zuurstof en veel CO2. De werkzaamheid ervan lijkt goed, zonder schade aan gewas.

Delphy en de WUR zagen afgelopen jaren positieve resultaten van heetstook. Maar feitelijk is er nog onvoldoende bekend van lucht- en temperatuursbehandelingstechnieken als het gaat om bestrijding van de ‘plaagmijt’ in tulp. Dat geldt ook voor de techniek waarmee fabrikant Presscon begin 2023 een pitch won op Keukenhof als meest kansrijke oplossing voor de bestrijding van tulpengalmijt. Een techniek waarbij men zuurstof in een luchtdichte bewaarcel verdrijft met stikstof. Hoe doe je dat dan het beste? En is het toepasbaar voor alle teelt- en handelsbedrijven? Vragen die men in het nieuwe onderzoek hoopt te beantwoorden.

Ondertussen laten diverse bollenkwekers hun bewaarcellen al aanpassen en testen door technische bedrijven. In luchtbehandelingstechnieken zien ze een toegevoegde waarde in de strijd tegen de tulpengalmijt. De opgedane praktijkkennis kan een plek krijgen in het protocol dat in het genoemde nieuwe onderzoek ontwikkeld gaat worden. Dat is namelijk een zogenoemd ’levend document’ op internet, waar telkens de nieuwe inzichten aan worden toegevoegd ten aanzien van de beheersing van tulpengalmijt. Bijvoorbeeld door kennis over het beperken van de kans op herbesmetting nadat de tulpenbollen een behandeling in een cel kregen.

Movento minder effectief?

Terug naar de huidige situatie: behoorlijk veel aantasting van tulpengalmijt, ook bij telers die Movento niet 1 (voorheen het advies, in verband met kans op verkleving van de tulpen), maar 2 keer gespoten hebben tijdens de bollenteelt. Is het middel minder effectief geworden, is een vorm van resistentie aanwezig in cultivars of partijen bollen? Movento moet je na de bloei op het veld toedienen. Voorjaar 2023 bloeide het gewas laat en het takelde door ongunstige weersomstandigheden sneller af dan normaal. Had een bespuiting met Movento daardoor nauwelijks meer effect? Een vraag die moeilijk te beantwoorden is, maar vakgenoten praten er volop over. Dat gebeurt onder andere tijdens Expertmee­tingen, een initiatief van branchevereniging KAVB en handelsbond Anthos. Al bij de eerste editie najaar 2022 kwam vanuit de teelt,de broeierij, voorlichting, onderzoek en de gewasbeschermingsmiddelenindustrie bij elkaar. Ook vertegenwoordigers uit sectoren die ervaring hebben met de biologische bestrijding waren aanwezig. Voorjaar 2023 kreeg deze meeting een vervolg en 19 februari vindt een derde bijeenkomst plaats.

Tijdens de Dag van de Tulp op 26 januari staat een workshop in het teken van tulpengalmijt. De KAVB organiseert komende tijd ook bijeenkomsten rond dit plaaginsect.

De tulpengalmijt (Aceria tulipae) is klein: 0,25 mm lang en 0,07 mm breed. Tussen de 24 en 27 oC is de levenscyclus het kortst: tien dagen. Op aangetaste bollen kunnen duizenden exemplaren voorkomen. In de bloemen van de tulpen is schade zichtbaar als ovale wit tot gele vlekjes.
Bollen die zijn aangetast door tulpengalmijt verkleuren paars tot rood. Aangetaste bollen zorgen voor vertraagde wortel- en gewasontwikkeling. In het ergste geval blijft uitgroei tot oogstbare bloem helemaal achterwege.

Nieuw 4-jarig onderzoek

De Programmaraad van de Stichting Bloembollenonderzoek (SBO) ging recent akkoord met het financieren van een nieuw, vierjarig onderzoek naar een integrale, duurzame en geïntegreerde aanpak van tulpengalmijt. Monitoring en detectie moet onder andere meer kennis opleveren over de levenscyclus van de tulpengalmijt en de effectiviteit van maatregelen, die tijdens de teelt,  bewaring en transport kunnen worden toegepast. Er zal ook een hygiëneprotocol worden opgesteld.

Het onderzoek is een publiek private samenwerking (PPS). Bloembollentelers financieren via SBO gezamenlijk €260.000 in het project dat in totaal bijna €1,2 miljoen kost. Het project is aanvullend op het lopende onderzoek dat in 2022 is gestart naar de bestrijding van tulpengalmijt via de heetstookmethode. De KAVB Productgroep Tulp is nauw betrokken bij de uitvoering van het nieuwe onderzoek, net als WUR Glastuinbouw & Bloembollen en Vertify. Royal Anthos is partner en andere partners uit het bedrijfsleven worden benaderd voor deelname. Het onderzoek start begin 2024 en loopt tot eind 2027. 

Vakblad voor de Bloemisterij 2, 2024

Gerelateerde content

Abonneer
Laat het weten als er

Blijf op de hoogte
met wekelijkse updates!

Selecteer categorie(en):
Registreren

Selecteer een de demo en krijg vijf dagen gratis toegang tot PlatformBloem.

Onbeperkt gebruik maken van PlatformBloem?
Bekijk de mogelijkheden.

Heeft u een abonnement op het Vakblad voor de Bloemisterij, Greenity, Bloem&Blad of Floribusiness, maar geen account?
Neem contact met ons op.

Al een account?
Inloggen

Log hier in met uw account van het Vakblad voor de Bloemisterij, van Greenity of van Bloem&Blad.

Heeft u een abonnement op het Vakblad voor de Bloemisterij, Greenity, Bloem&Blad of Floribusiness, maar geen account?
Neem contact met ons op.

Sluit venster
  • Feedback ontvangen wij al te graag!

Sluit venster