Kun je oogsten zonder chemische gewasbeschermingsmiddelen? Die vraag stond centraal tijdens het Foodlogcafé van 4 december in Zaltbommel. Meer dan honderd bezoekers – telers, toezichthouders, onderzoekers, adviseurs en toeleveranciers – kwamen samen om een dossier te bespreken dat al jaren vastzit.
De samenleving wil minder chemie, de praktijk ziet de middelen verdwijnen, terwijl alternatieven niet snel genoeg beschikbaar komen. De spanning was voelbaar vanaf het eerste moment.
Stofjes of systemen
Het Foodlogcafé bouwde voort op de serie ‘Wat is Gewasbescherming?’, waarin sinds maart een bont gezelschap van gastauteurs hun visie gaf op dit beladen onderwerp. Ook zes podcasts met hoofdrolspelers uit de sector vormden de inhoudelijke opmaat. Tijdens het café zaten diezelfde gasten vooraan op de kruk, klaar voor kritische vragen uit de zaal.
De discussie werd gestructureerd rond drie stellingen, beginnend met de meest fundamentele: moet het gesprek nog wel over ‘stofjes’ gaan, of moeten we werken aan weerbare teeltsystemen waarin middelen alleen als laatste redmiddel dienen? Een biologische teler trapte af met de stelling dat zelfs kleine ingrepen het natuurlijke evenwicht verstoren. Andere sprekers benadrukten dat we er met idealen alleen niet komen: ziektedruk blijft, regelgeving belemmert innovatie en veel telers zitten klem tussen maatschappelijke eisen en economische realiteit.
Naleving groot probleem
Ook de ecologische en toxicologische kant kwam scherp naar voren. Nieuwe inzichten zorgen dat middelen verdwijnen, maar roepen tegelijk nieuwe vragen op over risico’s bij lage doses en effecten op ecosystemen. Toezichthouders maakten duidelijk dat naleving nog altijd een groot probleem is, ook bij bestaande regels die weinig discussie oproepen.
Wat de middag bijzonder maakte, was de verschuiving die gaandeweg zichtbaar werd. Waar de sector doorgaans langs vaste lijnen, spreek – chemisch tegenover biologisch, teler tegenover toezichthouder -, ontstond nu ruimte om gezamenlijk te zoeken naar een andere aanpak. Niet door maatregelen stapelen, maar door te verkennen hoe een systeem eruit zou moeten zien dat wél toekomstbestendig is.
Welke richting die mogelijke systeemaanpak opgaat, lees je in Greenity 213 die rond Kerst op de mat ligt.
