De spanningen rond de lelieteelt in Drenthe lopen verder op. Zeventien lelietelers hebben van de provincie een ultimatum gekregen om uiterlijk 28 april hun kadastrale perceelgegevens aan te leveren. Doen zij dat niet, dan riskeren zij een last onder dwangsom van 200.000 euro per bedrijf, oplopend tot maximaal 400.000 euro. De telers vechten dit aan bij de rechter.
De provincie Drenthe vraagt sinds februari om de perceelgegevens. Zij zegt dat deze informatie nodig is om handhavingsverzoeken uit 2025 van burgerinitiatief Meten=Weten en Natuurbeschermingswacht Meppel te kunnen beoordelen. Daarbij staat centraal of het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de buurt van Natura 2000-gebieden leidt tot overtredingen van natuurregels.
De deadline voor het delen van de perceelgegevens lag op 20 april, maar wordt nu uitgesteld met een week en 1 dag (i.v.m. Koningsdag).
Openbare perceelsgegevens
Volgens de provincie gaat het om een “betrekkelijk eenvoudige informatievraag”, noodzakelijk om de afstand tussen teeltpercelen en kwetsbare natuurgebieden vast te stellen en een inhoudelijk besluit te kunnen nemen.
De betrokken telers weigeren de gegevens voorlopig te verstrekken. Zij stellen dat handhaving niet aan de orde is, mede op basis van onderzoek waaruit volgens hen blijkt dat gebruikte middelen geen significante schade veroorzaken aan natuurgebieden. Daarnaast spelen zorgen over privacy en mogelijke negatieve gevolgen als perceelgegevens openbaar worden. Hun advocaat Constantijn de Lange heeft de rechter gevraagd om een voorlopige voorziening, zodat eerst duidelijk wordt of het delen van deze gegevens juridisch verplicht is. De betrokken telers hebben er slapeloze nachten van, vertelde hij aan Dagblad van het Noorden.
Deadline 30 juni
De juridische context maakt de situatie complexer. De rechtbank heeft onlangs geoordeeld dat de provincie eerder onrechtmatig heeft gehandeld door geen inhoudelijk besluit te nemen op een handhavingsverzoek. Drenthe moet nu uiterlijk 30 juni 2026 wél een inhoudelijke beslissing nemen over de vraag of sprake is van een overtreding en of handhaving nodig is. Doet de provincie dat niet op tijd, dan riskeert zij zelf een dwangsom.
Voor de lelietelers is vooral deze timing problematisch. De juridische procedures en onzekerheid vallen midden in het teeltseizoen. Onduidelijk blijft of de huidige teelten uiteindelijk vergunningplichtig blijken en of er aanvullende maatregelen nodig zijn.
De komende weken zijn cruciaal: enerzijds door de deadline voor het aanleveren van gegevens, anderzijds door een mogelijke voorlopige uitspraak van de rechter. Tot die tijd blijft de sector in onzekerheid over zowel juridische verplichtingen als financiële risico’s.
Politieke vragen
De kwestie leidt tot politieke discussie. Meerdere partijen in Provinciale Staten stellen vragen over de proportionaliteit van de maatregelen en de balans tussen handhaving en behoorlijk bestuur. Daarnaast worden vragen gesteld over de privacy van de telers. De gevraagde gegevens raken niet alleen bedrijfsgevoelige informatie, maar kunnen volgens de telers ook leiden tot ongewenste aandacht of acties van derden. Er wordt daarom aangedrongen op garanties voor vertrouwelijkheid.
KAVB
Volgens een woordvoerder van de KAVB raakt de opgelegde dwangsom direct aan de rechtspositie van bollentelers en aan de manier waarop overheden informatie bij ondernemers opvragen. De brancheorganisatie benadrukt dat zorgvuldig moet worden gekeken naar de juridische grondslag van dergelijke verzoeken en of de onderliggende motivering volledig en actueel is. De KAVB staat hierover in nauw contact met de betrokken telers en hun juridische adviseurs en biedt waar nodig ondersteuning, aldus de woordvoerder. Vanwege de lopende procedure is de organisatie vooralsnog terughoudend met een verdere inhoudelijke beoordeling van de situatie.
