Vanaf februari tot en met juni controleert het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) ongeveer 475 bedrijven waaronder de veehouderij, akkerbouw en bloembollenteelt op de emissie van meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen naar het oppervlaktewater.
Dit zijn controles die jaarlijks terugkeren. Ze hebben als doel het beschermen van het oppervlaktewater. Bij de veehouderij gaat het met name van afspoeling van mest- en veevoer van het erf, bijvoorbeeld bij een regenbui. Dit verstoort de waterkwaliteit.
Naast de controles geven de toezichthouders de veehouders ter plaatse praktische tips en adviezen. Bijvoorbeeld over het goed afdekken van de veevoederopslag en het schoonhouden van het erf. Ook checken ze hoe de lozing van het melkspoelwater is geregeld en of de opslag van mest en veevoer op de juiste manier is ingericht. Een ander controlepunt is de afvoer van het afvalwater van nevenactiviteiten, zoals een kleine camping of een kaasmakerij.
Bij de bloembollenbedrijven, andere sierteelt- en groentebedrijven, zijn de controles gericht op het onzorgvuldig bespuiten van percelen tegen onkruid en ziektes waardoor het oppervlaktewater verontreinigd kan worden met gewasbeschermingsmiddelen.
Bufferstroken
Het uitrijden van mest is een ander aandachtspunt. Meststoffen die in het oppervlaktewater komen, kunnen een forse groei van algen veroorzaken. Dat gaat ten koste van vissen en waterplanten. Om te voorkomen dat het mestvocht in het water terecht komt, zijn agrariërs verplicht om zich te houden aan een bufferstrook, een strook langs de sloot. Gemeten vanaf de insteek van het talud van de sloot varieert deze bufferstrook van minimaal 1 meter tot maximaal 5 meter. Dit is afhankelijk van het type sloot dat langs het perceel ligt. Het type sloot is terug te vinden op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
Teeltvrije zones
Vanuit de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden is voor een aantal gewasbeschermingsmiddelen strengere normen opgenomen om het naastgelegen oppervlaktewater te beschermen. Een maatregel is het hanteren van een bredere teeltvrije zone. Telers en loonwerkers moeten hier extra aandacht aan besteden tijdens en na het toepassen van gewasbeschermingsmiddelen op de percelen.
Zo treft HHKN in het oppervlaktewater nog steeds gewasbeschermingsmiddelen aan waaronder de laatste jaren ook de werkzame stof pendimethalin. Deze stof komt onder andere voor in onkruidbestrijdingsmiddelen zoals Wing P en Stomp. De meetresultaten van gewasbeschermingsmiddelen in oppervlaktewater zijn terug te vinden in de jaarlijkse rapportage van het Landelijke Meetnet Gewasbeschermingsmiddelen Land- en Tuinbouw.
Via regelgeving zijn voorschriften opgenomen om lozingen van verontreinigende stoffen in het oppervlaktewater te voorkomen. Het is aan het hoogheemraadschap en andere controlerende instanties om hier toezicht op te houden en waar nodig agrarische ondernemers te waarschuwen en te beboeten.
