Gemeentebestuurders, ambtenaren en andere beleidsmakers zijn vrijdag bij onderzoeksbedrijf Vertify in Zwaagdijk-Oost bijgepraat over de inspanningen van de bollensector om te vergroenen. De dag was een initiatief van Greenport Noord-Holland Noord, de KAVB, Rabobank en Vertify. De genodigden kregen veel informatie, maar hadden daar naar eigen zeggen ook behoefte aan.
Volgens dagvoorzitter en programmamanager Jeroen Noot van Greenport Noord-Holland Noord was het vooral belangrijk elkaar leren kennen en van elkaar weten wat je doet. „Dit is de eerste keer, maar een vervolg over een specifiek onderwerk kan.”
Passie en innovatie
Voorzitter Hester Maij van de KAVB ziet een branche met 500 jaar geschiedenis en 1500 familiebedrijven, waarin passie en innovatie de drijfveer is. Ze lichtte toe dat met Anthos, bollenbemiddelaar CNB en Keukenhof een onderzoek naar het imago van de sector is gedaan en kondigde de ambitie aan, waar nog hard aan gewerkt wordt.
Presentaties
Na de presentaties over Groene Tulp 0.0, Fieldlab Bol, het gewasbeschermingsbeleid door KAVB, regiocertificering als antwoord op de eisen van de Kaderrichtlijn Water, het hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en de agrarische natuurvereniging, konden de beleidsmakers kijken bij de ziekzoekrobot, de laserweeder en buiten bij Stef Ruiter. Die had zijn veldspuit mee, waarmee hij plaatsspecifiek kan spuiten. Hij legde uit dat hij wel leergeld betaalde, voordat hij het plaatsspecifiek spuiten op basis van taakkaarten onder de knie had, maar dat het nu wel middel en geld scheelt.
2,5% van de emissieoverschrijdingen
Dat de bollensector er in slaagt het middelengebruik terug te dringen, werd ook duidelijk uit het relaas van beleidsmedewerker gewasbescherming Irma Lucassen van de KAVB. „Spuittechnieken zijn sterk verbeterd met onder meer de verlaagde spuitboom, plaatsspecifiek spuiten en mechanische onkruidbestrijding. Er wordt samengewerkt met water- hoogheemraadschappen, teeltadviseurs zijn direct betrokken bij het stimuleren van emissiebeperking. Kwekers zijn zich bewust van hun rol, zorgen via onder meer spuitlicentiecursussen en hun teeltadviseur dat ze zo schoon mogelijk werken op erf en perceel. Het kan beter, maar houdt rekening met het feit dat van 2,5% alle emissie-overschrijdingen gewasbeschermingsmiddelen betreft.” Dat percentage neemt volgens CropLife ook nog af. „Toch blijft de boodschap dat het beter moet.” Uit de zaal komt een opmerking over verspreiding van stoffen via de lucht. Lucassen gaf aan kwekers een zorgvuldigheidsplicht hebben en niet spuiten als het te hard waait en drift tegengaan.
Bovenwettelijke verduurzaming
Namens Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) legt beleidsadviseur waterkwaliteit Annette Beems uit dat de doelen van de Kaderrichtlijn Water (KRW) in 2027 gehaald moeten zijn en dat de waterkwaliteit ondertussen niet achteruit mag gaan. Daarbij is volgens Beems belangrijk dat duidelijk is dat niet alleen het waterschap (HHNK) verantwoordelijk is. Het Rijk is verantwoordelijk voor het emmissiebeleid. De provincie stelt de doelen vast, het schap controleert of ze worden gehaald. Gemeenten regelen vergunningen, handhaving en toezicht, en stimuleren emissiebeperking. „De landbouw neemt ook verantwoordelijk en houdt zich aan bovenwettelijke bedrijfsverduurzaming, doet onder meer aan landschapsbeheer en legt bufferstroken aan. We zijn op de goede weg, maar het moet schoner. Niet alle verontreiniging komt uit de landbouw. Industrie is een belangrijke bron, maar ook de bodem zelf. Uit de oude zeebodem komen veel nutriënten, er is veenafbraak en dat geeft plantengroei en troebel water. Dat is niet tegen te gaan.”
Meer kwaad met diesel dan met glyfosaat?
Op vragen uit de zaal van onder meer vertegenwoordigers van de gemeente Alkmaar, geeft projectleier Rob Brekelmans van Fieldlab Bol aan dat groenbemesters worden weggehaald door ze te mulchen of de planten en bloemen worden doodgespoten. „Dat geeft nog steeds milieuwinst en de bodem vaart er wel bij.” Kweker Stef Ruiter vult aan: „Diversiteit is goed voor de bodem. Dat stimuleren we ook met vruchtwisseling. Brassica’s (kool) gaan goed samen met bollenteelt. Kweker Niels Kreuk drukte de beleidsmakers op het hart dat er geen specifieke gewasbeschermingsmiddelen voor de bollenteelt zijn, alleen middelen uit andere teelten die ook worden gebruikt in de bollen. Kreuk geeft het dilemma van de kweker weer: „Doen we met een liter Roundup meer kwaad dan met het gebruik van 100 liter diesel om het land te frezen in plaats van te spuiten? Dat kunnen we niet meer bepalen.”
Kreuk pleitte ook voor meer ruimte voor de groei van de sector. Er is vraag naar bollengrond, naar bollen en naar tulpen. Om te vergroenen is volgens Kreuk een flinke schaal noodzakelijk. „Innovaties die helpen verduurzamen zijn kostbaar, daar hoort een bepaalde schaal bij. Groei is nodig om te vergroenen. Wie 5 ha huurt, kan door alle regels en beperkingen 4,7 ha gebruiken. Dat is een uitdaging. Bovendien kan niet altijd alles De Laserweeder kon dit jaar niet door het land omdat het te nat was. Er zijn mooie oplossingen, maar die moet je wel kunnen gebruiken.”
